Boeken & gedichten van Hugo Claus

Hugo ClausHugo Claus kunnen we best omschrijven als een duivelskunstenaar die maar wat graag heilige huisjes intrapte. Het begrip duivelskunstenaar kunnen we best opvatten vanuit de variëteit van Claus' oeuvre. Het omvat immers niet alleen boeken en gedichten, maar ook toneelwerken, filmscenario's, tekeningen en zelfs schilderwerken. Met zijn literatuur en gedichten behoort Hugo Claus ongetwijfeld tot de wereldtop. Zijn enigmatische karakter en flamboyante levensstijl doet nog steeds tot de verbeelding spreken.

In 2008 nam Hugo Claus zelf het besluit via een medische ingreep een einde aan zijn fascinerende leven te maken. Een monument verdween. Waarna ook zijn allerlaatste wapenfeit de discussie over euthanasie aan zwengelde. Een bijzonder geslaagde biografie over het leven van Hugo Claus en de uiteenlopende artistieke aspecten ervan werd geschreven door Hans Dütting.

De romans van Hugo Claus zijn moeilijk onder 1 noemer te brengen. Als we dan toch een belangrijke gemeenschappelijke karakteristiek in zijn literatuur moeten opsporen, dan is het wel de vermenging en confrontatie van hoge en lage cultuur, van het serene en het seksuele, van obsceen en verheven. Met De verwondering creëerde Hugo Claus in 1962 al een meesterwerk van wereldformaat. Voor Aristoteles betekende de verwondering het begin van alle denken. Hoofdpersonage Victor is zo verwonderd om de aantal recente gebeurtenissen dat hij het noorden verliest en dol draait. Het klassiek geworden boek Omtrent Deedee uit 1963 beschrijft hoe een familiereünie danig uit de hand kan lopen als gevolg van een priester, d.d. of dienstdoende, die zich voordoet als lid van de familie.

Orgelpunt in zijn omvangrijke oeuvre is ongetwijfeld Het verdriet van België uit 1983. De kleinburgerlijkheid die België alom in beslag neemt, is het mikpunt voor dit monumentale werk. De jeugd van het hoofdpersonage in een nonneninternaat grijpt Hugo Claus aan om droom en werkelijkheid te vermengen. Bepalende motor die de sfeer in dit verhaal dicteert, is het leed dat WOII aandeed en het hoofdpersonage verder aanspoorde om te vluchten in zijn eigen verbeelding.

De geruchten uit 1996 vertelt dan weer over de terugkeer van een gedeserteerd soldaat uit Congo. Problematische verwijzingen naar het verleden (WOII) en de toekomst (aids) worden verweven met een verhaal dat zich afspeelt in een typisch West-Vlaams dorpje waar kleingeestigheid welig tiert.

Zijn postuum uitgegeven werk De wolken uit 2011 verzamelt ongepubliceerde teksten van Hugo Claus. Het is een onvergelijkbaar werk, een collectie van aantekeningen over zijn nieuwste boeken tot notities over seksuele escapades. Kortom iedere liefhebber van Hugo Claus zou dit allerlaatste werk van Hugo Claus op de boekenplank moet hebben staan.

In 2007 brengt Hugo Claus een prachtige verzameling van zijn poëzie uit. Voor het boek Nu nog selecteert hij de mooiste, meest aangrijpende of gewaagde gedichten die hem steeds zullen bijblijven en die hij de mensheid niet wil onthouden. Het gedicht "Nu nog" waarmee Hugo Claus een ode brengt aan de liefde, ligt aan de basis van dit boek. Hoewel de hang naar het experimentele en het losrukken van de rede in alle gedichten van Hugo Claus aanwezig is, viert dit experimentele karakter met De sporen uit (1989) hoogtij. Een postmoderne vorm van abstractie die toch vitaal en seksueel getint blijft, maakt zich meester over de gedichten in deze bundel.


Categorie :